Roger Shepherd Duff, 1912–1978

Nā ngā ketuketunga a Roger Duff ki te wāhi whaipara tangata i te tāhuna o Te Wairau i te tekau tau 1940, ka kitea he iwi tōmua, he iwi Māori ngā tāngata patu moa. Nā tēnei tūhuratanga āna i awhi ki te pare ki te taha te kōrero, he iwi motuhake te Moriori.
Ara anō he whānuitanga kei Ngā Tāngata Taumata Rau
(Ka tuwhera anc mai te pae tukutuku nei ki te matapihi hōu)
Hoani Te Whatahoro Jury, 1841–1923

He tama a Hoani Te Whatahoro Jury nā Te Aitū-o-te-rangi (o Ngāti Kahungunu me Rangitāne) rāua ko John Jury. I te tau 1868 ka riro i a Hoani te taitara o ngā whenua o tōna whāea ki Te Wairarapa. Nō muri mai ka tū a ia hei kaituhi rongonui mō ngā tikanga Māori, ā, ko ia te kaituhi nana i whakatakoto ngā tikanga o ngā iwi o Te Wairarapa. He mema anō a Te Whatahoro nō te komiti o Tāne-nui-a-rangi, arā, te kāhui tohunga ahurewa o Ngāti Kahungunu. Nāna i whakaemi ētahi kohikohinga kōrero whakahirahira a te Māori. Ko te nuinga o ngā mātauranga nei i whakaratoa ki a Percy Smith me ētahi atu pūkenga o te ao Pākehā. I te tau 1907 ka tohungia a ia ki te Rōpū Poronihia.
Ara anō he whānuitanga kei Ngā Tāngata Taumata Rau
(Ka tuwhera anc mai te pae tukutuku nei ki te matapihi hōu)
Henry Devenish Skinner, 1886–1978

I kaingākau a Henry Devenish, a Harry, a HD rānei, ki te rapu para ki ngā tātahi o Taranaki. I kuraina a ia ki Te Whare Wānanga o Kēmureti ki Ingarangi ka tīmata ana mahi rangahau i te tikanga whakaaro a te Māori. Nō tana hokinga mai ki Aotearoa ka tū a ia hei kaitiaki mō Te Whare Taonga o Te Whare Wānanga o Ōtākou. Ko ia te tangata tuatahi o tēnei pito o te ao kia tū hei pūkenga mō ngā mātauranga whaipara tangata. Ko te take i tino kaingākautia e ia ko te Moriori. Nāna i whakaputa te puka e whakapae ana he Poronihiana anō te Moriori, kīhai i ahu mai i Meranīhia. Nā ōna tātaritanga whakataurite i ngā taonga a te Moriori ki ā te Māori i whakaawe ngā mahi whaipara tānga ki Aotearoa, nāna hoki ngā hinengaro o te tokomaha o ngā kaimātai whaipara tangata o whakaoho.
Ara anō he whānuitanga kei Ngā Tāngata Taumata Rau
(Ka tuwhera anc mai te pae tukutuku nei ki te matapihi hōu)
Moihi Te Mātorohanga, ōna rongo 1836–1865
Nā Te Mātorohanga rāua ko tana kaituhi a Te Whatahoro Jury i whakatakoto kōrero mō te huranga o te Māori i Aotearoa. I whakatakoto anō rāua i ētahi whakapapa. Nō muri ka whai wāhi nui ngā kōrero nei ki ngā mahi a ngā kaimātai ahurea pērā i a Te Pēhi rāua ko Te Mete.
Ara anō he whānuitanga kei Ngā Tāngata Taumata Rau
(Ka tuwhera anc mai te pae tukutuku nei ki te matapihi hōu)
